Wspieranie mikrobiomu nie wymaga codziennego zmieniania karmy ani podawania coraz większej liczby suplementów. Dla jelit znacznie ważniejsze są stabilne warunki: dobrze dobrana dieta, prawidłowe nawodnienie, regularność posiłków i ostrożne wprowadzanie zmian.
Mikrobiom jest złożonym ekosystemem. Tworzą go setki grup mikroorganizmów, które wykorzystują składniki docierające do przewodu pokarmowego i wytwarzają różne metabolity. Na jego funkcjonowanie wpływa nie tylko rodzaj karmy, ale również jej strawność, ilość włókna, proporcje białka i tłuszczu, leki oraz indywidualny stan zdrowia zwierzęcia.
Podstawą codziennego żywienia powinna być karma pełnoporcjowa dopasowana do gatunku, wieku, masy ciała, aktywności i stanu zdrowia zwierzęcia.
Nie istnieje jeden sposób żywienia, który będzie najlepszy dla wszystkich psów i kotów. Zgodnie z wytycznymi żywieniowymi WSAVA plan żywienia powinien uwzględniać zarówno potrzeby zwierzęcia, jak i jego kondycję, historię chorób, przyjmowane leki oraz wszystkie podawane przysmaki i suplementy.
O dobrej tolerancji diety mogą świadczyć:
Mikrobiom reaguje na konkretny skład karmy, a nie wyłącznie na jej nazwę, smak czy formę. Przegląd badań dotyczących żywienia psów i kotów pokazuje, że białko, tłuszcz, włókno i inne składniki mogą zmieniać zarówno skład mikrobioty, jak i wytwarzane przez nią metabolity.
Stabilność jest dla przewodu pokarmowego często korzystniejsza niż ciągła rotacja różnych produktów. Każda nowa karma może dostarczać innego rodzaju włókna, białka i tłuszczu, przez co zmienia warunki trawienia oraz fermentacji.
W badaniu gwałtownej zmiany diety u psów różnice w mikrobiomie i metabolitach kałowych pojawiały się już w pierwszych dniach, a następnie stopniowo się stabilizowały.
Jeżeli zmiana jest potrzebna, najlepiej wprowadzać ją stopniowo. Badanie przeprowadzone u szczeniąt wykazało, że stopniowe przechodzenie na nową karmę wiązało się z mniejszą częstością biegunki niż jej nagłe zastąpienie.
Podczas zmiany nie warto jednocześnie dodawać nowych przysmaków, gryzaków i kilku suplementów. W przeciwnym razie trudno ocenić, który element wywołał poprawę albo pogorszenie.
Włókno pokarmowe jest jednym z najważniejszych składników wpływających na środowisko jelita grubego. Część jego frakcji może być fermentowana przez mikroorganizmy, prowadząc do powstawania między innymi krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych.
Nie każde włókno działa jednak tak samo. Poszczególne źródła różnią się:
W badaniu porównującym różne źródła włókna u psów wykazano, że jego rodzaj może wpływać na strawność, metabolity kałowe i skład mikrobioty. Inna analiza potwierdziła, że zmiany po wprowadzeniu włókna są często jeszcze wyraźniejsze w profilu metabolitów niż w samej liczebności bakterii.
Nie oznacza to, że do każdej miski należy dodawać otręby, dynię, babkę płesznik i kilka prebiotyków. Zbyt duża lub zbyt szybko zwiększona ilość składników fermentujących może nasilać gazy, przelewanie i miękki stolec.
Liczą się rodzaj, proporcje, dawka i tolerancja konkretnego zwierzęcia.
Prawidłowe nawodnienie wspiera przesuwanie treści pokarmowej i odpowiednią konsystencję stolca. Stały dostęp do świeżej wody jest ważny zarówno dla psów, jak i kotów.
U kotów część płynów może pochodzić bezpośrednio z pokarmu. W badaniu porównującym diety o różnej wilgotności całkowite pobranie wody było największe podczas żywienia mokrą dietą. Koty otrzymujące suchy pokarm pobierały większą część płynów przez samodzielne picie.
Nie oznacza to, że każdy kot musi jeść wyłącznie karmę mokrą. Warto jednak obserwować, czy rzeczywiście pije odpowiednio dużo. Pomocne mogą być:
Mikrobiom nie potrzebuje identycznej godziny karmienia co do minuty, ale przewód pokarmowy korzysta z przewidywalnego sposobu żywienia.
W praktyce warto:
Codzienna rutyna ułatwia także zauważenie zmian. Gdy dieta pozostaje stabilna, łatwiej ocenić, czy miękki stolec pojawił się po konkretnym gryzaku, leku, stresującym wydarzeniu albo nowym preparacie.
Antybiotyki mogą być niezbędne przy określonych zakażeniach i ciężkich chorobach, ale nie powinny być stosowane profilaktycznie ani jako automatyczny sposób na każdy luźny stolec.
Wytyczne ENOVAT i WSAVA nie zalecają rutynowego podawania antybiotyków psom z łagodną lub umiarkowaną ostrą biegunką, jeżeli nie występują oznaki ciężkiej choroby ogólnoustrojowej.
W badaniu wpływu metronidazolu na zdrowe psy wykazano istotne zmiany mikrobiomu i metabolitów kałowych, które utrzymywały się po zakończeniu leczenia.
Nie należy jednak samodzielnie przerywać antybiotykoterapii zaleconej przez lekarza. Decyzja o jej zastosowaniu, zmianie lub zakończeniu zawsze powinna należeć do lekarza weterynarii.
Wygląd stolca jest ważny, ale nie mówi wszystkiego o mikrobiomie ani stanie przewodu pokarmowego.
Codziennie warto zwracać uwagę na:
Konsultacji wymagają nawracające problemy, utrata masy ciała, częste wymioty, krew lub czarny kał, ból brzucha, apatia oraz odmowa jedzenia. W takiej sytuacji suplement nie powinien zastępować diagnostyki.
Mikrobiom najlepiej wspiera nie pojedynczy „magiczny” składnik, lecz konsekwentna codzienna opieka:
dobrze dobrana dieta, odpowiednia ilość włókna, nawodnienie, regularność oraz ostrożne wprowadzanie zmian.
Nie trzeba stale zmieniać karmy ani podawać wielu preparatów jednocześnie. W wielu przypadkach najlepszym wsparciem dla jelit jest stworzenie stabilnego środowiska i uważna obserwacja reakcji konkretnego zwierzęcia.
Przejdź do sklepu Pro Salute i wybierz preparat wspierający mikrobiom, trawienie oraz komfort przewodu pokarmowego.
